به گزارش روابط عمومی آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز، نشست هماندیشی جمعی از هنرمندان، فعالان رسانهای و مدیران فرهنگی با حضور مسئولان آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز با هدف معرفی ظرفیتهای علوم شناختی و بررسی زمینههای همکاری میان هنر، رسانه و علوم اعصاب روز چهارشنبه ۲۰ خرداد۱۴۰۵ در این آزمایشگاه برگزار شد.
در ابتدای این نشست، دکتر داود آدینه، دبیر شورای راهبردی آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز، ضمن خیرمقدم به مهمانان، اظهار داشت: جلسات برگزارشده در این مجموعه عمدتاً در حوزههای علمی، علوم اجتماعی و علوم شناختی بوده است و این نخستین نشستی است که با حضور جمعی از فرهیختگان و فعالان حوزه هنر برگزار میشود.
وی با اشاره به اهمیت نقش هنرمندان در انتقال مفاهیم علمی به جامعه افزود: یکی از دغدغههای اصلی مدیریت جناب آقای دکتر عقابیان رئیس آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز، گسترش علوم شناختی در سطح جامعه است و جامعه هنری مهمترین پل ارتباطی میان دانش و مردم محسوب میشود.
در ادامه، دکتر عقابیان، رئیس آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز، با تشریح فعالیتهای این مجموعه گفت: تمامی رفتارها، تصمیمگیریها، احساسات و واکنشهای انسان از مغز سرچشمه میگیرد و امروزه ابزارهایی در اختیار دانشمندان قرار دارد که میتوانند بسیاری از این فرآیندها را به تصویر بکشند و تحلیل کنند.
رئیس آزمایشگاه ملی نقشه برداری مغز افزود: آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، خروجیهای مغز را بررسی میکند و میتواند به شناخت بهتر رفتار انسان، نحوه تصمیمگیری، میزان اثرگذاری پیامها و شیوه تعامل افراد با محیط پیرامون کمک کند.
دکتر عقابیان با اشاره به نقش هنر و رسانه در شکلدهی افکار عمومی خاطرنشان کرد: هنرمندان و فعالان رسانهای بیشترین ارتباط را با مخاطبان دارند و هرچه شناخت دقیقتری از نحوه پردازش اطلاعات در مغز مخاطب داشته باشند، میتوانند آثار مؤثرتری تولید کنند. وی تأکید کرد که هدف این مجموعه، کمک به شناخت بهتر نیازهای جامعه و ارتقای کیفیت زندگی مردم از طریق کاربرد علوم شناختی است.
در بخش دیگری از این نشست، دکتر رضا خسروآبادی، معاون پژوهشی آزمایشگاه، به تشریح مفهوم علوم و فناوریهای همگرا پرداخت و گفت: جهان امروز وارد موج جدیدی از علم شده است که در آن رشتههای مختلف برای حل مسائل واقعی جامعه با یکدیگر تلفیق میشوند. وی توضیح داد که علوم شناختی حاصل همگرایی علوم اعصاب، روانشناسی، فناوری اطلاعات، زیستفناوری و سایر حوزههای مرتبط است و تلاش میکند ارتباط میان ساختار و عملکرد مغز با رفتارهای انسانی را شناسایی کند.
وی افزود: آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز با استفاده از فناوریهای پیشرفته قادر است همزمان مغز و رفتار انسان را در محیطهای واقعی و مجازی مورد بررسی قرار دهد. این توانمندی در حوزههای مختلفی از جمله سلامت، آموزش، رسانه، معماری، ورزش، صنایع دفاعی و مدیریت کاربرد دارد. خسروآبادی همچنین به برخی کاربردهای بالینی این فناوریها اشاره کرد و گفت: بسیاری از اختلالات عصبی و شناختی با کمک این ابزارها قابل ارزیابی دقیقتر هستند و در برخی حوزهها نیز روشهای درمانی مورد تأیید وزارت بهداشت وجود دارد.
در ادامه نشست، موضوع نقش علوم شناختی در تولید آثار هنری و رسانهای مورد بحث قرار گرفت. دکتر خسروآبادی در پاسخ به پرسشی درباره امکان پیشبینی موفقیت یک نمایشنامه یا اثر هنری اظهار داشت: آزمایشگاه میتواند واکنشها و شاخصهای شناختی مخاطبان را اندازهگیری و کمیسازی کند، اما تحلیل هنری اثر و تصمیمگیری نهایی نیازمند حضور متخصصان حوزه هنر و اتاقهای فکر تخصصی است.
همچنین خانم زهرا حقجویی تهیهکننده و کارگردان در حوزه برنامههای کودک و نوجوان با اشاره به ارتباط عمیق هنر و علوم شناختی گفت: هنرمندان در عمل نوعی عصبشناس تجربی هستند؛ زیرا بهصورت غریزی میدانند چگونه توجه و احساس مخاطب را تحت تأثیر قرار دهند. وی افزود: علوم شناختی میتواند به هنرمندان کمک کند تا دقیقتر بدانند کدام بخش از آثارشان بیشترین اثرگذاری را بر مخاطب دارد و چه عواملی موجب همگامسازی ذهنی مخاطبان در هنگام تماشای یک اثر میشود.
در بخش دیگری از جلسه، موضوع آموزشهای تخصصی علوم شناختی برای هنرمندان و فعالان رسانهای مطرح شد. حاضران بر ضرورت برگزاری کارگاههای آموزشی و دورههای تخصصی تأکید کردند تا فعالان حوزه هنر و رسانه بتوانند با شناخت بهتر سازوکارهای ذهن و مغز، آثار مؤثرتری تولید کنند و پیامهای اجتماعی و فرهنگی را با اثربخشی بیشتری به مخاطبان انتقال دهند.
در ادامه، تعدادی از هنرمندان و فعالان رسانهای حاضر در نشست، پرسشها و پیشنهادهای خود را مطرح کردند. از جمله، آقای مجید کریمی، رئیس کانون کارگردانان، پیشنهاد تولید مستندها و تیزرهای حرفهای برای معرفی فعالیتهای آزمایشگاه را ارائه کرد و خواستار همکاری علمی این مجموعه در پروژه نمایشی «شهر فراموشی» شد که به موضوع تأثیر مواد مخدر بر مغز انسان میپردازد.
دکتر مهمانپرست، مشاور آزمایشگاه ، نیز با اشاره به نقش علوم شناختی در حوزه سیاست، دیپلماسی و مدیریت اجتماعی گفت: شناخت فرآیندهای ذهنی و رفتاری افراد میتواند در تصمیمسازیهای کلان، ارتقای کیفیت حکمرانی و بهبود تعاملات اجتماعی نقش مؤثری ایفا کند. وی تأکید کرد که علوم شناختی ظرفیتی فرابخشی دارد و میتواند در حوزههای مختلف کشور مورد استفاده قرار گیرد.
در پایان نشست، دکتر نظرپور، قائممقام آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز، با اشاره به تجربه کشورهای پیشرفته در این حوزه اظهار داشت: تمامی فعالیتهای انجامشده در این مجموعه مبتنی بر تجربیات موفق جهانی است و علوم شناختی امروز به یکی از ابزارهای مهم تصمیمسازی در کشورهای توسعهیافته تبدیل شده است. وی افزود: هدف آزمایشگاه، ایجاد بستری برای همکاری میان دانشمندان، هنرمندان و فعالان اجتماعی است تا از ظرفیت علوم شناختی برای شناخت بهتر مخاطبان و تولید آثار تأثیرگذارتر استفاده شود.
در خاتمه، دکتر عقابیان ضمن قدردانی از حضور هنرمندان و فعالان رسانهای، پیشنهاد تشکیل «کمیته راهبردی هنری آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز» را مطرح کرد و ابراز امیدواری نمود که این نشست آغازگر همکاریهای گستردهتری میان جامعه هنری و این مجموعه علمی باشد.
در پایان این نشست، هنرمندان حاضر ضمن بازدید از بخشهای مختلف آزمایشگاه ملی نقشهبرداری مغز، از نزدیک با دستاوردها، تجهیزات پیشرفته و فعالیتهای علمی و پژوهشی این مرکز ملی آشنا شدند.
